chuyen nha tron goi

"Tìm lại dấu xưa" của tác giả Võ Hồng Hải

Đăng lúc: Thứ tư - 17/05/2017 10:38 - Người đăng bài viết: Trần Anh Đức
Nhìn từ góc độ văn hóa, lịch sử, Hà Tĩnh là mảnh đất có bề dày truyền thống, trầm tích lâu đời, bản sắc nổi trội, cùng với Nghệ An làm nên một tiểu vùng văn hóa Xứ Nghệ đặc sắc, có sức tác động và ảnh hưởng lớn trong tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Nói đến Hà Tĩnh là nói đến “địa linh - nhân kiệt”, giang sơn tụ khí, nhân tài đua phát. Từ nguồn tư liệu, thực chứng và những kiến giải trên cơ sở lý luận về văn hóa học, những bài viết trong cuốn chân dung và tiểu luận văn hóa “Tìm lại dấu xưa”, NXB Hội nhà văn, năm 2017 của tiến sĩ Võ Hồng Hải đã góp phần hệ thống lại một cách khá đầy đủ, vừa cụ thể vừa có tầm khái quát về diện mạo văn hóa của một phần Xứ Nghệ trên bình diện danh nhân, hào kiệt, những dòng họ lớn và những vùng đất “linh khí” giàu truyền thống.
 
        Nhìn từ góc độ văn hóa, lịch sử, Hà Tĩnh là mảnh đất có bề dày truyền thống, trầm tích lâu đời, bản sắc nổi trội, cùng với Nghệ An làm nên một tiểu vùng văn hóa Xứ Nghệ đặc sắc, có sức tác động và ảnh hưởng lớn trong tiến trình dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Nói đến Hà Tĩnh là nói đến “địa linh - nhân kiệt”, giang sơn tụ khí, nhân tài đua phát. Thời nào mảnh đất Hà Tĩnh cũng có những con người xuất chúng đóng góp xứng đáng cho đất nước, quê hương. Những tên núi, tên sông, những ngôi làng, dòng họ, danh nhân trên đất Hà Tĩnh đã làm nên gia tài văn hóa giàu có, đồ sộ và được truyền giữ nối tiếp các thế hệ. Việc nghiên cứu, tìm hiểu, khai thác những giá trị văn hóa này vẫn luôn là vấn đề được quan tâm trong giới nghiên cứu, các nhà địa phương học và những người làm công tác quản lý văn hóa… Mạch nguồn văn hóa của một vùng đất, ôm chứa trong nó nhiều giá trị còn mở ra nhiều hướng tiếp cận mới. Từ nguồn tư liệu, thực chứng và những kiến giải trên cơ sở lý luận về văn hóa học, những bài viết trong cuốn chân dung và tiểu luận văn hóa “Tìm lại dấu xưa” của tiến sĩ Võ Hồng Hải đã góp phần hệ thống lại một cách khá đầy đủ, vừa cụ thể vừa có tầm khái quát về diện mạo văn hóa của một phần Xứ Nghệ trên bình diện danh nhân, hào kiệt, những dòng họ lớn và những vùng đất “linh khí” giàu truyền thống. Hơn 200 trang in với 20 bài viết ngắn gọn súc tích nhưng giàu tính khái quát về các danh nhân kiệt xuất của Hà Tĩnh qua các thời kỳ lịch sử, trên các lĩnh vực khoa học, văn học, lịch sử, gắn với họ là những làng mạc, ngọn núi, con sông, những dòng họ lâu đời, những mối quan hệ, giao lưu... Từ đó tác giả đã làm rõ những gía trị cốt lõi của văn hóa một vùng đất qua việc xác lập, phân tích lý giải mối quan hệ biện chứng, tác động và chi phối ảnh hưởng lẫn nhau của các yếu tố cá nhân - gia đình - dòng họ - làng xã - vùng và rộng hơn là đất nước trong việc hình thành nhân tài, làm lớn mạnh những gia đình, dòng họ (danh gia, vọng tộc), làm nổi danh những vùng đất. “Một đặc điểm khá nổi bật là quá trình hình thành, phát triển của các cự tộc ở Hà Tĩnh cũng kéo theo sự phát triển thịnh vượng của làng xã. (…). Nhờ sự phát triển của một (hoặc một số) dòng họ lớn mà làng xã đó trở nên hưng thịnh và tiếp đó, sự hưng thịnh của làng xã lại tiếp tục góp phần tạo nên sự phát triển của các thế hệ tiếp theo tròng dòng họ và kích thích sự nảy nở, phát triển nhân tài của các dòng họ khác cùng địa bàn.(…). Một đặc điểm nữa là các dòng họ lớn ở Hà Tĩnh thường có quan hệ mật thiết với nhau tạo nên sự giao lưu/giao thoa văn hóa giữa các làng xã, vùng miền.(…). Danh nhân của các dòng họ lớn ở xứ Nghệ nói chung thường sau khi đỗ đạt, làm quan đều về quê trí sĩ hoặc có quan hệ gắn bó với quê hương và chính điều này đã góp phần tạo nên một hệ thống di sản văn hóa khá phong phú cả các dòng họ - làng xứ Nghệ. Những người ra đi các nơi đã mang theo nhiều giá trị văn hóa của các vùng miền về cho quê hương, dòng tộc…” (Quan hệ họ - làng ở Hà Tĩnh, những khảo sát bước đầu và các giá trị văn hóa tiêu biểu). Đó là những luận điểm cơ bản thể hiện cách tiếp cận và lý giải của tác giả về các giá trị văn hiến của quê hương. Mối quan hệ chặt chẽ, tác động, thúc đẩy, cộng hưởng lẫn nhau của các yếu tố cá nhân - gia đình - dòng họ - làng xã - đất nước là cái nhìn khoa học góp phần giải thích cho khái niệm gọi là “địa linh, nhân kiệt” thường được nói đến. Các bài viết của Võ Hồng hải về chân dung các danh nhân của Hà Tĩnh như nhà thơ Xuân Diệu (Xuân Diệu - vọng mãi tiếng hót của con chim đến từ núi lạ), chí sỹ Ngô Đức Kế (Quê hương, dòng họ - cái nôi lớn của chí sỹ Ngô Đức Kế) với dòng họ Ngô Trảo Nha Can Lộc, học giả Hoàng Xuân Hãn và dòng họ Hoàng Xuân tổng Yên Hồ huyện La Sơn (Hoàng Xuân Hãn, cây đại thụ của nền học thuật nước nhà), Đại thi hào Nguyễn Du (Đại thi hào Nguyễn Du với vùng văn hóa Trường Lưu), hay các bài tiểu luận như “Đôi điều về văn hóa dòng họ”, “Quan hệ họ - làng ở Hà Tĩnh, những khảo sát bước đầu và các giá trị văn hóa tiêu biểu”... đều được tiếp cận, triển khai trên cơ sở lý thuyết nhất quán và vững chắc đó về văn hóa học.  Ngoài tư liệu phong phú, các bài viết còn là những luận giải sâu sắc, sinh động và giàu sức thuyết phục. “Thám Hoa Nguyễn Huy Oánh và Phúc Giang thư viện” là bài viết công phu, bao quát nhất của anh về di sản văn hóa Thư viện Phúc Giang, làng Trường Lưu, thám hoa Nguyễn Huy Oánh và dòng họ Nguyễn Huy nổi tiếng Xứ Nghệ. Bài viết đã có sự phân tích lý giải thấu đáo và đưa ra những luận điểm có giá trị, không chỉ  khẳng định, tôn vinh di sản văn hóa đặc biệt này trong quá khứ mà còn gợi mở những suy nghĩ về việc phát huy những dấu ấn, ý nghĩa của nó trong hiện tại; và quan trọng là không chỉ riêng Phúc Giang thư viện mà còn nói chung với những di sản khác của Hà Tĩnh. “Tìm lại dấu xưa” tập hợp những bài viết của tác giả trong nhiều năm nhưng có thể thấy rõ tính hệ thống, nhất quán về nội dung các bài viết. Điều này chứng tỏ sự tâm huyết của anh đối với những giá trị văn hóa của quê hương, với những hiền tài nổi tiếng có những đóng góp lớn lao, quan trọng trong tiến trình lịch sử, những dòng họ cự phách, những làng xã thịnh vượng trong quá khứ; quan tâm đến vai trò của văn hóa truyền thống như một yếu tố nội sinh của sự phát triển, đặc biệt coi văn hóa dòng họ như một yếu tố quan trọng trong việc tạo “môi trường văn hóa” thuận lợi cho sự phát triển của cá nhân và sau đó là làng xã quê hương và ngược lại. Và anh theo đuổi mạch nghiên cứu khảo luận này trong quá trình dài làm công tác nghiên cứu và quản lý văn hóa. Tâm huyết, trân trọng những giá trị văn hóa truyền thống cũng chính là sự khẳng định vai trò đặc biệt của văn hóa truyền thống trong sự phát triển, nhất là vấn đề phục hưng những giá trị đó trong hiện tại và tương lai. Và vì thế, điều quan trọng nữa ở các bài viết của Võ Hồng Hải trong cuốn sách là đưa ra những thông tin đánh giá về hiện trạng của các di sản văn hóa và đặt ra được những vấn đề, giải pháp cụ thể, thiết thực cho việc bảo tồn phát huy những di sản văn hóa của cha ông trong sự phát triển của quê hương. 
        Trong Lời tác giả mở đầu cuốn sách có viết: “Quả là càng sống, càng đi, càng đọc mới thấy mình thật bé nhỏ, nông cạn. (...). giữa cuồn cuộn dòng đời, giữa ngồn ngộn tri thức, đôi lúc cũng phải cố gắng chắt lọc lấy vài điều làm của tin”. Có thể thấy những gì mà tác giả chắt lọc, tìm tòi được từ trong quá khứ của quê hương, trong lịch sử văn hóa của một vùng đất thực sự có cần thiết và có ý nghĩa. Cần thiết và ý nghĩa hơn nữa vì rằng đây là lĩnh vực nhiều những khó nhọc và không phải ai cũng có thể làm được và muốn dấn thân. 

                                                                                                                                                 Nguyễn Thị Nguyệt (Nguồn Tạp chí Hồng Lĩnh số 128)

Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
Liên kết Website
Bao ha tinh
bao vietnamnet
bao dan tri
Bao van net
bao hoi nhac si
Bao hoi nghe si
bao hoi my thuat
Thăm dò ý kiến

Bạn biết về Trang Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Tĩnh qua hình thức nào?

Qua quảng cáo

Được giới thiệu

Qua mạng Internet

Qua website khác

Qua báo, đài, tivi

Qua công cụ tìm kiếm

Tất cả các ý kiến trên

Lượt người truy cập
  • Đang truy cập: 41
  • Hôm nay: 2509
  • Tháng hiện tại: 68240
  • Tổng lượt truy cập: 4013694
chung cu seasons avenue

tu lanh hitachi nhat phong tam toto cong tac panasonic bep tu panasonic hut mui panasonic bon cau toto nhat