Tạp chí Hồng Lĩnh số 238+239 giới thiệu truyện ngắn “Đi qua mùa thu” của Nguyễn Phú
Ở thành phố hơn sáu triệu dân xô bồ, người ken người từng centimet để tiến trên đường thì cái hồ gần 50 héc-ta này là một thế giới riêng thanh sạch, yên tĩnh. Nhã thích ra đây và chỉ vào Coffee Mây, ngồi đúng cái bàn sát mép hồ, có khi chỉ để uống một tách trà hoa, nhìn hồ, nhìn mây và thả những ý nghĩ trôi tuột vào một miền xa lơ lắc nào đó. Thi thoảng nàng mang theo giá vẽ nhưng thường nàng sẽ chẳng vẽ được gì, chỉ ngồi chống cằm nhìn mây hay dăm chiếc lá lãng đãng trôi dưới mặt hồ. Cũng có khi những cơn gió se se của mùa thu, tiếng nhạc lá làm nàng thiếp đi, như một đứa trẻ ngủ gục trên bàn học. Và lúc ấy, Duân sẽ ngồi bên nàng, trong vai một người cận vệ cho đến khi nàng thức dậy. Nhưng đấy là những ngày tháng xa cũ của anh và nàng. Khi cả hai đã học xong phổ thông, mỗi người đam mê và sống ở một môi trường khác, chỗ ngồi ấy thường chỉ còn mình nàng. Nhã là người khó thay đổi, chính nàng thừa nhận thế. Nên dù vắng Duân, thì nàng vẫn ra chỗ của hai đứa.
Buổi sáng hôm nay, sau đúng chín mươi mốt ngày anh mới lại được ngồi bên nàng. Tháng mười đang đi về phía cuối mùa thu. Gió mạnh, se sắt hơn. Mấy gốc bàng đã trụi xơ lá. Hoa sữa tàn tạ, rải trắng xuống mặt hồ. Nhưng mùi hương như vẫn luyến lưu, thơm thảng thốt từ phía bên kia bờ hồ đưa lại. Mây trời xanh, một màu xanh đến nhói lòng. Nhã gầy hơn, nàng xanh xao, đôi mắt như thiếu ngủ. Mái tóc nàng để xõa. Cơn gió tinh nghịch vờn giỡn làm những sợi tóc không ngừng vương trên gương mặt thanh tú của nàng. Hai bàn tay nàng nhỏ nhắn, trắng muốt ôm trọn chiếc bình gốm da lươn cắm những bông cúc trắng. Màu trắng nguyên khiết, mong manh tưởng chừng chỉ sau một tích tắc sẽ tan biến vào trời thu.
- Em sẽ đi đâu đó, miễn là không phải ở thành phố này, Duân ạ.
Nàng nói rất khẽ và dường như nhận ra điều đó nên nàng nhắc lại: “Em sẽ đi đâu đó, Duân ạ, đi thật…”.
- Anh đảm bảo là không quá ba ngày em sẽ chán tới tận cổ nơi đó. Và em lại lồng lên để về thành phố, với cái hồ này và Coffee Mây thôi, bà cô ạ. - Duân dài giọng, cố tình chọc cho nàng cười!
- Không, em nói thật đấy! Em chẳng thấy gì ở nơi này đâu. Đôi khi, có cảm giác em đang sống trong một biển sương mù… Tất cả đặc quánh, ngột ngạt nuốt lấy em.
- Hay đi biên giới với anh? - Nói rồi Duân hơi giật mình với câu nói của anh.
Nhã hững hờ:
- Cũng có thể!... Em không sợ miền núi. Nhưng em phải lắng nghe lòng mình…
Nhã không sợ miền núi mà nàng còn thích thú với núi rừng. Ngày anh mới nhận công tác trên Hà Giang, nàng đã đòi đi thăm anh. Nàng muốn được trèo lên những đỉnh núi của dãy Mã Pí Lèng để ngắm dòng Nho Quế trôi trong sương. Nhưng anh đã viện hết lý do này đến lý do khác để nàng lỡ những chuyến đi. Duân sợ thân hình mỏng manh yếu ớt của nàng sẽ không chịu đựng nổi cái khắc nghiệt ghê gớm của cao nguyên đá…
Khi còn là một cô bé, nàng đã từng mê mẩn bộ phim “Ngôi nhà nhỏ trên thảo nguyên” của đạo diễn người Mỹ Michael Landon suốt một năm ròng. Nàng thường nói với anh nàng ước một cuộc sống hoang dã trên thảo nguyên miền Tây nước Mỹ như cô bé Laura Ingalls trong phim. Cũng có lúc nàng bảo nàng thích một cuộc đời lặng lẽ như cát trong làng chài hoặc trên một hoang đảo nào đó giữa Thái Bình Dương. Chỉ anh mới có thể hiểu những ước mơ trong nàng. Không hẳn là nàng khát khao về một nơi sống, nó hơn thế rất nhiều. Chưa khi nào anh thôi xa xót, thương mến nàng, ngay cả khi anh ở bên nàng.
- Em hơi điên điên phải không Duân? - Nàng trân trối nhìn anh. Hình như chả ai chịu đựng được em hết. Từ ba mẹ, bạn bè, đồng nghiệp… Nhiều lúc em không hiểu nổi mình nữa…
- …
- Em muốn là chiếc lá kia, chìm thật sâu xuống lòng hồ, và sẽ không bao giờ lên nữa.
- …
Tim Duân run rẩy, anh định nói với nàng một lời nào đó mà không thốt lên được. Anh chỉ thấy nhịp tim mình mỗi lúc một mạnh hơn và đau hơn. Anh biết anh khó lòng thay đổi được nàng…
Duân lại nhớ những chiều mưa tê tái, những ngày buồn không dứt. Nó đã rất xa sâu vào miền quá vãng, nhưng nó thường trở về đánh thức những hoài vọng trong anh.
Lúc ấy Nhã còn là một cô bé con mới chuyển đến cạnh nhà Duân. Nàng hay mặc những bộ đồ màu hồng, bất kể mùa đông hay mùa hè. Nàng thường đứng sau hàng rào mắt cáo trên ban công tầng hai. Đôi mắt nàng là đôi mắt của con thú bé bỏng Duân từng gặp trong vườn bách thú. Mỗi khi bên nhà anh một bài ca nào đó cất lên nàng lại đứng thẫn thờ trên ban công, đôi mắt đen láy rời rợi. Đã nhiều lần bố anh nhìn thấy nàng nuốt từng lời ca, ông nói như rên rẩm: “Rồi đời con bé này cũng khổ thôi… Tất cả chúng ta rồi sẽ khổ…”. Ông định đập bỏ cái đài cũ, cả cây đàn guitar tróc sơn, cuối cùng ông đã không làm được. Đó là những tháng ngày bố anh ngập trong rượu và khói thuốc và những bài nhạc vàng rên rỉ buồn tan nát sau cái chết bất ngờ của người vợ đoan trang, đẹp nức tiếng một thời. Ông day dứt, chán chường. Ông tự kết án chính ông gây ra cái chết của vợ. Một chiếc xe oan nghiệt đã cướp bà đi mãi mãi, ở tuổi ba mươi ba. Trên tay người đàn bà xấu số vẫn nắm chặt bao thuốc lá mang nhãn hiệu quen thuộc của chồng. Đứa con trai thơ dại chỉ làm bố Duân thêm xa xót và ân hận. Ông trừng phạt mình trong nỗi dày vò. Rất nhiều đêm ông thức trắng trong khói thuốc, tiếng guitar điên loạn, nhói buốt. Sáng sau anh thấy đầu những ngón tay ông rớm máu. Thi thoảng Duân bắt gặp những giọt nước mắt đau khổ rơi thoi thót trên những ngón tay tơ tướp của ông.
Duân chơ vơ khi mất mẹ. Nhưng rồi may mắn anh có nàng. Hay nàng may mắn có anh? Hai đứa trẻ láng giềng đã dìu nhau đi hết tuổi thơ. Ba mẹ nàng quá bận rộn. Họ phó mặc nàng cho thầy cô, và anh. Họ nhìn anh vừa như biết ơn vừa như dè chừng. Nhưng công việc của họ, những vui thú ở thế giới khác đã cuốn họ đi. Đôi khi anh thấy trong ánh mắt họ một chút ân hận, day dứt nào đó. Song nó thoáng qua thật nhanh. Và nàng bé nhỏ chỉ thuộc về thế giới cô đơn. Cả khi có anh bên cạnh, thì anh cũng không thể khỏa lấp hết những hao khuyết, trống trải trong tâm hồn nàng.
Nhã vẫn nhìn ra hồ và thì thầm điều gì đó. Anh nắm lấy tay nàng, những ngón tay thuôn dài màu lụa, những móng tay bóng hồng như búp sen. Nàng chưa bao giờ nhuộm móng nhưng tay nàng rất thơm và móng tay thì luôn bóng hồng. Tay nàng lạnh, nàng bé nhỏ quá! Anh có thể nắm giữ được đôi bàn tay này suốt đời không? Có phải anh yêu nàng?... Không ít lần Duân tự vấn như thế khi xa nàng, cả lúc gần nàng. Anh đã từng muốn rời xa nàng, quên nàng. Nhưng rồi mọi hình ảnh của nàng, từ ánh mắt, nụ cười, đến dáng hình mong manh dễ vỡ, cả những cái móng tay nhỏ xíu, bóng hồng… lúc lấp lánh như ánh lân tinh, lúc giá băng như tuyết đọng trong anh. Có những người con gái thoáng qua anh, nhưng dường như trái tim anh không có chỗ cho họ.
- Công việc của em dạo này thế nào? Vẽ được nhiều chứ? - Anh hỏi.
- Em việc bỏ rồi. - Nàng khẽ hất mái tóc rồi lại nhìn ra hồ.
- Lại có chuyện à?
Anh không lấy làm bất ngờ. Nhã không chịu yên quá một năm ở bất cứ chỗ làm nào. Nàng khó chấp nhận người khác và rất có thể người khác không chịu nổi nàng. Nàng có cả tỉ lý do để bỏ việc. Đôi khi chỉ đơn giản là vì nàng không muốn chịu trận bởi những đồng nghiệp thích nói xấu sau lưng nhau, hay một gã sếp nào đó tỏ ra khó chịu tính khí sớm nắng chiều mưa của nàng.
- Em không thể làm việc trong một căn phòng mà em thấy ghê tởm!... Đôi mắt lươn, bộ râu dê quái đản của hắn làm em buồn nôn.
Đó là gã trưởng ban trong cơ quan nàng. Một tay bặm trợn và đàng điếm. Hắn đã sàm sỡ không ít đồng nghiệp nữ trong giờ nghỉ trưa ở cơ quan. Không hiểu sao hắn chưa bị đuổi. Nàng thấy sởn gai trước ánh mắt như muốn lột trần người khác của hắn. Dù hắn chưa dám làm gì nàng. Anh biết nàng bỏ việc nhưng nàng vẫn sống tốt. Nhiều chỗ cần đến nàng. Một số tờ báo vẫn mời nàng vẽ minh họa. Tranh nàng bán được, thậm chí là nàng giàu nếu nàng chăm chỉ. Tranh của nàng có phong cách rất riêng. Nó luôn gợi sự u ám, đứt gãy. Những gam màu trầm với những nét xám, nâu, đen biến ảo. Những khung cảnh hoang phế, liêu trai. Những gương mặt hình lá với cái đầu không tóc và đôi mắt nhắm nghiền… Và những giọt mưa, những giọt nước mắt trôi miên man trong các bức vẽ.
- Ba mẹ em đã ly hôn. Chuyện lẽ ra nên phải xảy ra lâu rồi.

Minh họa: QUỲNH VÂN
Họ đã ra tòa được hơn một tháng. Duân thầm trách nàng đã không cho anh biết. Nhưng có quan trọng gì đâu! Nếu chuyện ấy diễn ra sớm có thể sẽ tốt hơn cho nàng và cho cả họ. Anh không thể hiểu nổi gần hai mươi năm không một lần ngủ chung mà ba mẹ nàng vẫn sống được dưới một mái nhà. Họ là những người quan trọng trong xã hội. Họ đã diễn thật xuất sắc một vở kịch gia đình hoàn hảo. Nhưng họ là những diễn viên tồi trước mặt đứa con gái bé bỏng là nàng. “Họ vì em đấy! Họ yêu em đấy!”. Nàng thường thốt lên như thế rồi cười cay đắng khi nói về ba mẹ. Đã từ lâu nàng không còn khóc vì họ. Nước mắt nàng đã cạn vào một ngày thu tan nát khi nàng còn là cô nữ sinh lớp 11.
Hai ngày nàng biến khỏi nhà, sang ngày thứ ba, ba mẹ nàng mới nhận ra đứa con gái của họ đã biến mất. Họ bắt đầu hốt hoảng. Công an đã vào cuộc. Nhưng cuối cùng chỉ Duân mới có thể tìm ra nàng.
Chiều u tịch. Bãi biển Hải Hậu. Nhà thờ đổ… Và nàng ơ hờ ngồi trên bậc cửa chính của tòa tháp. Dưới ánh sáng đang lịm tắt của hoàng hôn biển, nàng như một bức tượng bị lỗi với đôi mắt chứa cả biển đêm tê tái. Thấy Duân, nàng ôm siết lấy anh, hôn anh ngấu nghiến. Anh chưa hết sững sờ đã bị nàng cuốn vào con những con sóng điên dại. Những mạch nguồn thanh tân trong chàng trai mười tám đòi bung tỏa. Nhưng rồi khi mọi thứ trên người hai đứa bị cơn sóng dữ dội của nàng cuốn đi thì Duân bừng tỉnh nhận ra trong nàng đã có một sự đổ vỡ ghê gớm nào đó. Anh vội vàng vơ tất cả những gì nàng vừa trút ra phủ nên tấm thân trinh khiết rờ rỡ dưới trăng. Nàng giận dữ cắn vào vai anh tứa máu. Nàng bật khóc. Ào ạt hơn cả những con sóng tung tóe ngoài khơi. Anh ôm nàng đến nghẹt thở. Và hai đứa khóc trong nỗi đau tận cùng, tiễn biệt bao buồn tủi của những ngày tháng đã qua.
Ba mẹ Nhã không dám nhìn mặt con khi Duân đưa nàng về. Họ đã biết lý do nàng biến mất. Làm sao một đứa con gái mong manh yếu đuối như nàng có thể chịu đựng nổi sự thật ấy. Một sớm mai người cha ôm hôn tình nhân trẻ trước cổng nhà. Còn người mẹ thì lên giường với gã lái xe riêng ngay khi đứa con gái chưa kịp đến trường…
Hai mươi ngày phép không dài hơn một cái chớp mắt! Duân trở lại đơn vị khi mùa thu đã đi qua, những quả đồi cúc quỳ đang vào độ rực rỡ nhất. Sắc vàng miên dại choáng hết núi rừng. Cung đường hơn chín trăm cây số chưa lúc nào anh thôi nhớ nàng. Cả một kì phép anh đã dành trọn cho nàng. Vậy mà cả hai vẫn thấy thiếu. Vòng ôm thật chặt, nụ hôn cuồng nhiệt hay một cái gì khác? Dường như không phải thế, gần mười năm qua, từ cái đêm biển ấy Duân và nàng đã không có một cái ôm, một nụ hôn đúng nghĩa. Mỗi khi anh ôm hôn nàng, nàng thường truội đi, nguội lạnh. Hai đứa cũng chưa từng nói lời yêu. Nhưng một ngày không nói chuyện hay nhắn cho nhau một cái tin thì không chịu nổi. Duân từng nghĩ anh và nàng là hai kẻ kì quặc.
Trước ngày Duân về đơn vị, hai đứa chở nhau ra con đê vùng ngoại ô. Trên thảm cỏ úa tàn, Nhã đã nằm bên anh suốt buổi chiều. Nàng nói thật nhiều, rì rầm như lời gió trên lá cỏ. Mênh mang và thật buồn.
- Em sẽ đi khỏi thành phố này. Từ bỏ tất cả, anh đi với em chứ? - Nhã thì thào vào tai anh.
- Biết đi đâu? Nỗi buồn chán sẽ không đoạn tuyệt với em, nếu em cứ tự giam hãm mình trong những chán chường, bế tắc! Đi đâu thì cũng đất trời này thôi, Nhã à. - Giọng anh thật dịu dàng.
- Em cũng biết thế, nhưng em không thể nào khác được… Em thấy chán sự tù túng, vô nghĩa này quá.
Anh có dám từ bỏ tất cả để đi bất cứ đâu với Nhã không? Trước câu hỏi của nàng Duân đã không dám đối diện với chính mình. Nhã bảo: “Em hiểu rồi, em không làm khó anh đâu”. Nàng hôn lướt lên môi, lên trán anh, rồi nhẹ nhàng đứng dậy đi ra phía dòng sông.
Sáng ấy, trước khi lên xe, anh đợi mãi nhưng nàng không đến.
Gần hai tháng, Nhã đóng facebook, khóa điện thoại. Lòng Duân thành cái lò nung đốt ruột gan. Không ai có tin tức của nàng. Đó là quãng thời gian nặng nề, đau khổ nhất đời anh.
Ngày thứ bốn mươi ba, anh nhận được một e-mail lạ, từ tài khoản Tina Nguyen. Anh linh cảm là Nhã.
Duân!
Em biết những ngày qua đã làm khổ anh. Mong anh hãy tha thứ và quên em. Em đã làm thủ tục kết hôn với Randy cách đây một tháng. Randy là người Mỹ, anh ấy làm trong một tổ chức phi chính phủ. Chúng em quen nhau chưa lâu. Anh ấy rất thích những bức tranh của em. Đó là duyên cớ Randy tìm đến em. Hiện tại em đã cùng Randy về Mỹ, chúng em sống trong một trang trại tại bang Minnesota. Ở đây có những thảo nguyên bát ngát và những cái hồ trong vắt. Em đã đến nơi em muốn… Có thể em vội vàng và sẽ phải trả giá vì điều ấy. Nhưng Duân ơi, em không thể làm khổ anh thêm nữa. Dù biết rằng xa anh là em đã bỏ đi cả cuộc đời mình. Cô Nhã u buồn, điên điên đã chết, giờ em là Tina… Hãy sống hạnh phúc với một người con gái nào đó. Anh yêu! Cho em được một lần gọi anh như thế.
Hãy cầu nguyện cho em, Duân nhé!
Toàn thân Duân giá buốt. Tim anh như có ai rứt ra khỏi lồng ngực. Những dòng lệ xa xót không ngừng tuôn rơi trên gương mặt phong trần. Trên núi cao một trận mưa lá đang trôi vào cõi vô thường…
Duân thấy mình đi như kẻ mộng du. Anh băng qua núi đồi, làng bản. Cứ thế đi mê man trong sương chiều ảo diệu… Và rồi tự lúc nào biển vặn mình thét gào, xé tung những con sóng trắng xóa đã hiện ra trước mắt anh. Nhà thờ đổ ngập lút vào nền trời trong dáng vẻ tang thương, hoang phế. Hàng phi lao rã rời sau bão. Tiếng chuông liên hồi lan xa ra vùng biển thẳm.
Anh hét lớn, gọi tên nàng: “Nhã ơi! Nhã…”.
Đáp lại lời anh chỉ có tiếng kêu thảng thốt của loài chim biển.
N.P