Tham dự Đại hội có đại diện lãnh đạo UBMTTQ huyện, Thường trực Phan Tộc Hà Tĩnh và đại diện một số Phan tộc các huyện  cùng đại biểu các chi họ Phan trong huyện và con cháu họ Phan gốc ở Nghi Xuân sinh sống và công tác trên mọi miền đất nước.
    Họ Phan Nghi Xuân có mặt sinh cơ lập nghiệp từ thế kỷ thứ XIII hiện nay đã phát triển thành một dòng họ lớn có trên 100 chi tộc cư trú trên địa bàn 19 xã, thị trấn với 3 ngàn hộ, 15 ngàn khẩu chiếm khoảng 7% dân số toàn huyện. Họ Phan là một dòng họ lâu đời ở huyện Nghi Xuân đã đóng góp nhiều công lao trong việc tạo lập làng  mạc. Các thế hệ con người họ Phan đã chung lưng đấu cật, kề vai sát cánh cùng các dòng họ khác khai khẩn đất đai, đắp đê ngăn mặn, lập trại dựng làng, xây dựng truyền thống và phong cách văn hóa của vùng quê Nghi Xuân  “Địa linh nhân kiệt” với nhiều danh thắng, danh nhân. Trong các làng cổ thời xưa nhiều vị thủy tổ họ Phan được nhân dân tôn thờ Thành Hoàng  làng như Phan Lập Triều, Phan Đăng Triều ở Xuân Viên, Phan Tử Lăng ở Đông Hội, Phan Do ở Động Gián, Phan Hội Quận ở Tiên Điền, Phan Lân ở Đan Trường được nhà vua phong sắc thượng đẳng tôn thần Bản cảnh Thành Hoàng.
      Trong các triều đại phong kiến Nghi Xuân có 22 tiến sĩ, 111 cử nhân, trong đó người họ Phan có 5 tiến sĩ, 13 cử nhân. Nhiều vị được bổ nhiệm các chức tước trọng trách như Tiến sĩ Hoàng Giáp Phan Chính Nghị giữ chức Cấp sự trung Bộ lại, Hoàng Giáp Phan Cảo giữ chức Hiến sát sứ, tước Văn Bá trung, tiến sĩ Phan Viên ở viện Quốc tử giám. Nhiều bậc tổ tiên có công lao to lớn trong sự nghiệp dựng nước, giữ nước bảo vệ nền độc lập thời kỳ quốc gia Đại Việt như Phan Nhân, Phan Tử Lăng, Phan Tôn Chu, Phan Công Tiến, Phan Thái, Phan Liêu, Phan Phú Quân. Thời Cần Vương chống Pháp cử nhân Phan Khắc Hòa giấy cờ khởi nghĩa kéo quân hạ thành Hà Tĩnh giết Bố chánh Lê Đại. Vinh dự cho con cháu họ Phan Nghi Xuân là lăng mộ, nhà thờ các cụ hoàng giáp Phan Chính Nghị, tướng công Phan Tử Lăng, Phan Tôn Chu, Phan Công Tiến, Phan Khắc Hòa đã được Nhà nước công nhận xếp hạng di tích văn hóa lịch sử.

     Thời kỳ 1930 – 1931 đến Cách mạng Tháng 8 năm 1945 các cụ Phan Viết Chiểu, Phan Khắc Thành là những nhà nho yêu nước đã từng giữ chức Bí thư huyện ủy thời kỳ Cách mạng con trứng nước. Các cụ Phan Nên, Phan Năm Tuyết, Phan Viết Biểu, Phan Dương, Phan Khắc Tạo, Phan Khắc Thảo, Phan Hào, Phan Dinh là những người Đảng viên cộng sản trung kiên tiểu biểu, là linh hồn của các cao trào Cách mạng 1930 – 1931, 1936 – 1939, 1941 – 1945 ở Nghi Xuân.
      Trong các cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ xâm lược hàng trăm con em họ Phan xông trận diệt thù, nhiều tấm gương sáng chói như liệt sĩ anh hùng lực lượng vũ trang Phan Đình Linh.
Trong thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xã hội nhiều con em họ Phan đã trở thành những doanh nhân thành đạt những nhà giáo, thầy thuốc ưu tú, nhưng chiên sĩ tiên phong trên mặt trận bảo vệ an ninh Tổ quốc như: Tiến sĩ Phan Xuân Thanh, Kiến trúc sư Phan Quang Bình, Tiến sĩ Phan Hùng, Thiếu tướng Tiến sĩ Phan Xuân Sơn, Đại tá Phan Văn Đán, bác sĩ thầy thuốc ưu tú Phan Chí Thành. Nhiều người là cán bộ cao cấp trong quân đội, nhiều người đang giữ các cương vị trọng trách trong cơ quan Đảng, Nhà nước và các đoàn thể chính trị xã hội từ trung ương đến cơ sở. Có thể nói từ khi họ Phan về sinh sống lập cơ nghiệp trên đất Nghi Xuân suốt chiều dài lịch sử gần 8 thế kỷ thời kỳ nào cũng có người đỗ đạt cao, có người lập công lớn ghi danh làm rạng rỡ truyền thống dòng họ, truyền thống quê hương. Hiện nay có hàng trăm người là cán bộ công nhân viên, lực lượng vũ trang đã nghỉ hưu nhưng vẫn đưa hết sức mình cống hiên cho xã hội đảm nhiệm các trọng trách ở các Hội như Hội Cựu chiến binh, Hội Cựu thanh niên xung phong, Hội Cựu giáo chức, Hội Khuyến học, Hội Người cao tuổi.

 
Các đại biểu về tham dự Đại hội

     Đại hội Phan tộc Nghi Xuân lần thứ nhất họp ngày 19 tháng 2 năm 2008 tức ngày 13 tháng Giêng năm Mậu Tý với gần 300 đại biểu đại diện cho 98 chi tộc trong toàn huyện và con em họ Phan đang sinh sống trên mọi miền đất nước. Đại hội đã  nhất trí hiệp thương bầu 28 vị có tâm huyết với dòng họ vào Hội đồng Phan tộc do ông Phan Văn Đán làm Hội trưởng.
      Sau 7 năm hoạt động, Phan tộc Nghi Xuân đã tập trung thực hiện 4 nhiệm vụ cơ bản Đại hội lần thứ nhất đã quyết nghị: Tuyên truyền mở rộng màng lưới hoạt động của Phan tộc theo mục đích, tôn chỉ của Phan tộc Việt Nam, Phan tộc Hà Tĩnh;  Vận động xây dựng đại từ đường họ Phan trên đất Nghi Xuân gần 2 tỷ đồng và tiếp tục trùng tu tôn tạo các nhà thờ của các chi họ trong huyện; Công tác khuyến học được quan tâm, đã thành lập Ban khuyến học gồm 11 thành viên,  hoạt động đi vào nề nếp; Chắp nối hệ phả, tìm về cội nguồn sưu tâm tư liệu tái bản cuốn sách họ Phan trên đất Nghi Xuân.

Lễ vinh danh mộ số con cháu trong dòng họ

       Đại hội cũng xác định rõ phương hướng nhiệm vụ nhiệm kỳ tới là tiếp tục phát huy truyền thống, tập trung chỉ đạo thực hiện tốt các nhiệm vụ về tuyên truyền để kết nối dòng tộc họ Phan cả nước để phát huy truyền thống tốt đẹp của tổ tiên; Tiếp tục mở rộng màng lưới hoạt động của Phan tộc trong và ngoài huyện. Củng cố xây dựng các chi tộc đạt các tiêu chí: Có Hội đồng tộc họ hoạt động có hiệu quả, có nhà thờ và lăng mộ nghiêm trang, có tộc ước và gia phả, có hoạt động khuyến học, tổ chức tế lễ văn minh tiến bộ để hội tụ con cháu hướng về cội nguồn tri ân các bậc tổ tiên, giáo dục đạo lý uống nước nhớ nguồn. Tiếp tục chăm lo cho công tác khuyến học, vinh danh con cháu đạt học hàm học vị cao. Phát thưởng cho các cháu đạt kết quả cao trong các kỳ thi, các cháu học sinh nghèo vượt khó, xây dựng qũy khuyến học có số dư bình quân cao; Tiếp tục kết nối hệ phả, tìm hiểu cội nguồn, hướng dẫn các chi tộc tục biên lại gia phả; Tiếp tục vận động con cháu tôn tạo lại các nhà thờ lăng mộ bảo đảm hình thức trang nghiêm là công trình văn hóa tâm linh của các dòng tộc, đưa việc tế lễ đi vào nề nếp văn minh tiến bộ giữ vững bản sắc văn hóa dân tộc.
Đại hội cũng đã hiệp thương bầu  Hội đồng Phan tộc huyện, ông Phan Văn Đán được bầu lại làm Hội trưởng.

d
Hội đồng Phan tộc Nghi Xuân nhiệm kỳ 2015- 2020

Phan Đình Sơn - Bảo Phan