Biểu diễn Trò Kiều ở Nghi Xuân (Ảnh: Anh Đức - VHNT Hà Tĩnh)

Cùng với Lễ kỷ niệm 250 năm ngày sinh của Đại thi hào Nguyễn Du trong khuôn khổ các hoạt động văn hóa năm 2015, Bộ VHTTDL cũng phê duyệt đề án chuyển thể Truyện Kiều thành các loại hình văn hóa khác nhau, để khẳng định công lao, tài năng và tôn vinh những đóng góp đặc biệt của Nguyễn Du đối với nền văn hóa Việt Nam và nhân loại. Đề án sẽ được thực hiện từ tháng 12.2015 đến tháng 12.2016.

Theo Bộ VHTTDL thì việc thực hiện đề án góp phần tạo ra các tác phẩm, các giá trị văn hóa mới làm giàu thêm di sản văn hóa của dân tộc, đồng thời tạo cơ hội để quảng bá với thế giới về nét đặc sắc, giá trị của di sản văn hóa Việt Nam; giúp cho người dân Việt Nam và cộng đồng quốc tế thêm hiểu, yêu quý, trân trọng kiệt tác Truyện Kiều.

Kinh phí thực hiện Đề án tuyên truyền, quảng bá "Truyện Kiều" của Đại thi hào Nguyễn Du từ nguồn ngân sách nhà nước cấp cho Cục Nghệ thuật biểu diễn được Bộ VHTTDL phê duyệt. Sau đó Cục sẽ phân bổ kinh phí và đặt hàng các đơn vị nghệ thuật chuyển soạn, đặt lời các bài hát dựa trên nội dung của "Truyện Kiều" thành những loại hình nghệ thuật đặc sắc như: Chèo, cải lương, dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh, dân ca quan họ, dân ca bài chòi, ca trù, hát văn, hát xẩm, ca Huế, đờn ca tài tử Nam Bộ.

Xung quanh đề án này có những ý kiến khác nhau, nhiều nhà nghiên cứu, chuyên môn cho rằng đề án hay nhưng tính khả thi của nó còn nhiều bàn cãi.

 “Chúng tôi từng xin với Bộ VHTTDL dựng cả vở, nay Cục NTBD chia ra mỗi nhà hát dựng 10 bài. Tôi thấy đề án hay và quá đơn giản với Nhà hát Chèo nếu được Bộ tin tưởng, giao phó. Tác phẩm Truyện Kiều của Nguyễn Du đã quá nổi tiếng, nhà hát cũng từng dựng một số trích đoạn trong kiệt tác này, nên giờ chỉ việc lồng vào và sáng tạo thêm” – NSƯT Thanh Ngoan – Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam chia sẻ.

Còn theo nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Bảo - Phó Chủ tịch Hội Kiều học Việt Nam – thì mục tiêu của đề án đúng và hay trong trường hợp những người thực hiện chuyển thể chắc chắn làm được hay hơn, hấp dẫn hơn.

“Vấn đề chuyển thể Truyện Kiều sang các loại hình nghệ thuật khác thì các bậc tiền bối xưa nay đã làm rất nhiều. Miền Trung có Trò Kiều để dựng, miền Bắc từng dựng thành kịch thể nghiệm hay múa, ballet. Tôi nghĩ chủ trương của Bộ rất đúng, để quảng bá Truyện Kiều. Nhưng quan trọng là lãnh đạo Bộ phải chọn những người vừa có tay nghề về bộ môn được chuyển thể, lại phải vừa hiểu cái hay, cái sâu sắc trong tư tưởng tình cảm của Truyện Kiều. Muốn làm như vậy rất cần có sự kết hợp giữa các nhà chuyển thể với những nhà Kiều học.

Nhưng tôi cũng lo ngại. Các nghệ sĩ thì rất thích sáng tạo, bay bổng, có chiều hướng bảo thủ, coi hiểu biết của mình là nhất nên họ ít tham khảo ý kiến của giới chuyên môn. Nếu cứ làm vậy thì e rằng đề án sẽ không hiệu quả mà còn gây lãng phí. Tôi nghĩ khi nào muốn chuyển thể thì nhà biên soạn kịch bản, đạo diễn, người dàn dựng cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia về Kiều, thì đề án mới đạt kết quả tốt nhất” - nhà nghiên cứu Nguyễn Khắc Bảo chia sẻ.

Trao đổi với Lao Động, ông Nguyễn Thu Đông – Trưởng phòng quản lý băng đĩa – Cục NTBD cho biết đề án vẫn đang trong quá trình xây dựng kế hoạch và dự trù kinh phí. Cục cũng sẽ lưu tâm đến các ý kiến của nhà chuyên môn, nghiên cứu để đề án mang lại hiệu quả, góp phần đẩy mạnh quảng bá Truyện Kiều và các loại hình nghệ thuật của Việt Nam đã được UNESCO vinh danh. “Việc làm này sẽ một công đôi việc, vừa đưa Truyện Kiều vào đời sống, vừa khẳng định giá trị của các di sản văn hóa. Thêm nữa, đề án thực hiện trên nền tảng có sẵn, từ lời thơ đến người chuyển thể nên sẽ không quá tốn kém” – ông Đông cho biết thêm.

Theo laodong.com.vn