Theo anh Đặng Thái Sơn, trú tại xóm 1,xã Sơn Lĩnh,huyện Hương Sơn-Hà Tĩnh,chủ khu đất nói trên cho biết:Vào khoảng 10 giờ trưa ngày 22/4/2014,trong lúc đang múc đất tại khu vực đồi “Động Trùa”thì Trần Văn Tuyền (lái xe) đụng vào một khối đá nằm sâu dưới lòng đất. Linh cảm có chuyện gì chẳng lành, Tuyên cho máy ngừng làm việc để quan sát thì phát hiện đó là ngôi mộ hiện nguyên hình một bộ xương người còn nguyên vẹn từ đầu đến chân! Hoảng sợ, Tuyền chạy vào nhà báo cho anh Đặng Thái Sơn biết là mình đã múc vào ngôi mộ.
     Anh Sơn lập tức báo cáo lên UBND xã Sơn Lĩnh để xin ý kiến chỉ đạo. UBND xã cử  ngay đại diện đến xem xét tại hiện trường nhưng không có ý kiến gì nên anh Sơn và anh Thanh làm các thủ tục khâm liệm bộ xương người nằm trong ngôi mộ cổ nói trên, rồi mang về nghĩa trang xã Sơn Lĩnh mai táng (cách khu vực đất đồi anh Sơn chừng 300m).
       Quan sát tại hiện trường cho thấy: Ngôi mộ cổ được đặt theo hướng Đông-Nam, được mai táng theo phong cách kiến trúc cổ đại hết sức kiên cố,ngoài cùng là những tấm đá (màu nâu trắng) dính liền nhau, tiếp đến là một khối ván gỗ dỗi rất dày, trong cùng là bộ xương người còn nguyên vẹn. Điều đặc biệt của bộ xương người này có chiếc đầu lâu rất to, 2 hàm răng trắng tinh và còn nguyên vẹn.
     Chiều dài ngôi mộ khoảng 2,10cm, rộng khoảng 80cm; chiều cao quan tài ước khoảng 80cm; độ sâu tính từ mặt đất xuống đáy quan tài có độ sâu khoảng 1m50cm.
   Anh Đặng Thái Sơn cho biết, gia đình anh ở trên mảnh đất này trên 40 năm rồi nhưng chưa hề biết khu vực này có mộ,chỉ khi cho máy múc đất đồi mở rộng mặt bằng làm nhà mới phát hiện ra ngôi mộ này nằm sâu dưới lòng đất!

    Theo cụ Nguyễn Văn Hợi (70 tuổi) sống tại xóm 1,xã Sơn Lĩnh kể lại: thời Pháp thuộc đóng quân tại đồi “Động Trùa” có một trang trại cà phê. Đến năm 1970,bộ đội đào giao thông hào để trực chiến bắn máy bay Mỹ, trải qua hàng trăm năm các thế hệ cha, ông,con cháu và người dân bản địa ở xã Sơn Lĩnh, huyện Hương sơn làm ăn, sinh sống tại khu vực này chưa thấy ai nhắc đến khu vực này có một ngôi mộ như vậy.
    Theo suy đoán của các cụ trong làng, ngôi mộ này có khoảng trên 200 năm về trước. Đây có thể là ngôi mộ của những dòng tộc địa chủ giàu có, hoặc là một người Pháp đóng quân tại đây bị chết rồi mai táng tại khu vực đồi “Động Trùa” này.
    Để xác định chính xác ngôi mộ này có độ tuổi bao nhiêu, vào thời kỳ nào của những thế kỷ trước, rất cần sự nhanh tay vào cuộc của các nhà khảo cổ học để tìm ra bí ẩn về ngôi mộ cổ trên.