Trong một lần thắp hương tại đền Gôi Vỵ, bất ngờ ông Đinh Nho Quì (Tộc trưởng)họ Đinh Nho tại xã Sơn Hòa, Hương Sơn, bỗng phát hiện ra phía sau hậu cung đền Gôi Vỵ có một cây bồ đề cành lá xum suê sống cộng sinh cùng với Tháp –Am cổ . Hiện tượng đặc biệt này đang được các chuyên gia quản lý di tích Hà Tĩnh quan tâm.

Tháp-Am được xây dựng phía sau hậu cung đền Gôi Vị, nơi thờ 4 vị Phúc thần là “Cha, hai con và dâu” Theo “Đại việt sử ký toàn thư” tập I, trang 103 và nội dung khắc trên các bia đá tại đền Gôi Vị thì Tháp –Am cổ này có thể được xây dựng khoảng 300 năm, sau khi “Hoàng Giáp Đinh Nho Hoàn”đi sứ phương Bắc, lâm bệnh rồi chết. Sau khi chôn cất chồng xong, bà Phan thị đã thắt cổ chết! Hành động cao đẹp ấy của bà Phan thị đến tai triều đình, nhà vua sai cấp ruộng thờ, ban tặng cho bà Phan thị là “ Á Thần Nhân”đồng thời lập bàn thờ và ban cho bản vàng khắc 2 chữ” tiết phụ” để khen ngợi.
Tháp-Am xây bằng gạch vồ theo hình chóp, có 3 tầng. Phía trước tầng một và tầng 2 có 2 cửa hình vòm. Phía trên Tháp-Am có cây bồ đề sống cộng sinh tự bao đời nay nhưng vẫn phát triển khỏe mạnh, cành là xum xuê tươi tốt. Đặc biệt, thân cây bồ đề có hình dáng phu thê ( vợ chồng) hoặc “mẫu tử” ( hai mẹ con). Cây bồ đề này còn sở hữu một bộ rễ to lớn xù xì với màu sắc rêu phong lẫm liệt bám chắc vào bên ngoài để bảo vệ Tháp -Am. Có lẽ chính vì vậy, mà qua bao nhiêu biến cố thăng trầm của lịch sử, đến nay, Tháp-Am cổ vẫn còn đứng nguyên vẹn.
Chiều cao cây bồ đề này ước khoảng 18m,tán lá rộng khoảng 10m. Trước đây, khu vực này rất rậm rạp,cây cối mọc um tùm che khuất nên không ai để ý tới. Theo một số người làm công tác quản lý di tích nhận định: Cây bồ đề đứng cạnh Tháp thì đã có ở một số nơi, nhưng cây bồ đề mọc trên “nóc” đỉnh Tháp, thì khá hiếm! Đây có thể xem là hiện tượng kỳ bí đối với Tháp-Am cổ hiện có tại đền Gôi Vỵ,huyện Hương Sơn, Hà Tĩnh.
Để giữ gìn và bảo quản Tháp-Am được bền,đẹp, sạch sẽ, theo yêu cầu của con cháu trong dòng họ, vừa qua, Ông Đinh Nho Quì( Tộc trưởng) đã tiến hành con con cháu phong quang, đổ bê tông xung quanh khu vực Tháp-Am để con cháu cùng du khách đến thăm viếng được thuận lợi.
Minh Lý