Tranh luận về hoa trong truyện Kiều


Bữa giỗ cụ Nguyễn nhà ta
Anh Hà Văn Thạch mới ra đề bài:
“Kiều học chắc lắm anh tài
Nhờ hỏi cụ Nguyễn thích loài hoa chi?”
Rằng: “Chú ở Hội Kiều si
Đoán mò là đóa trà mi, chắc nhầm ?”
Chỉ thấy Hà Thạch cười thầm
Ai người giải đố uyên thâm, chịu liền!
“Trà mi”, dòng chữ nổi lên
Té ra nhà báo Tấn Linh luận bình
Ít phút sau Thái Văn Sinh
Tổng biên Văn hóa xuất mình đổi trao:
“Hội Kiều nhiều bác tuổi cao
Dại gì mà lại vướng vào “trà mi”
Lỡ ra “mưa gió” bất kỳ
Cháu con còn biết lấy gì mà thương?”
Đột nhiên thầy Nguyễn Tuyến Trung
Bồi thêm cái giọng xem chừng cũng uy:
“Đẹp thay những đoá trà mi
Trái tim còn đập sá gì tuổi cao!”
Đức Cường, bản tính ồn ào 
Làm bên Văn hóa nhảy vào lu loa:
“Truyện Kiều em có đọc qua
Riêng “Hoa”có khoảng trăm ba mươi từ
Mười lăm loài chẳng thèm dư
Tả người, tả cảnh cũng như tả tình
Trà mi là đóa hoa xinh

Vô hương hữu sắc vận mình Kiều nhi
Cứ trong ý tứ mà suy
Nguyễn Du thích nhất Trà mi, bác à!”
Đức Cường được thể làm già:
“Bác Hiếu chủ tiệc chúng ta căng điều
Cảm ơn cụ Nguyễn và Kiều
Anh em có cớ để “phiêu” cuối tuần
Một lời hứa trước bàn dân
Để xem Chủ tịch xoay vần ra sao ?
Uống xong bác thích Karao
Tiền còn trong ví, em bao cô Kiều
Một liều ba bảy cũng liều
Dù cho vợ có treo niêu cũng đành”…

Trung Hiếu muốn quyết cho nhanh
Liền công bố giải, xướng danh nhận quà:
“Hơn trăm lần gọi tên hoa
Trà mi được nhắc mười ba, cũng nhiều
Chẳng hay cụ Nguyễn có yêu
Hay là chỉ tiếc mỹ miều vô hương
Tấn Linh, Sinh Thái, Đức Cường
Chung đáp án, giải biết nhường ai đây?
Khỏi nhờ Hà Thạch ra oai
Trung Hiếu xin đãi no say mới về
Đại thi hào thích trà mi
Ta chọn hoa bướm mà si cả đời
Hoa đồng tiền cũng tót vời
Hầu bao cạn lấy gì mời bạn đây?
Thôi xin kết cuộc vui này
Hoa nào đẹp, hoa nào hay đã tường
Thách vui giải đố xin dừng
Khao giải chuyện bé, Đức Cường chớ lo
Nhân ngày gió lớn mưa to
Chiều ni không chó thì bò, mần ngay!”
 
Nào ngờ thế cuộc vần xoay
Hà Thạch nhắn gửi một bài bốn câu
“Đài gương soi dấu bèo ao
Một đời chìm nổi đâu nào hôi tanh
Xem ra cũng khá rõ rành
Loài hoa Cụ thích chính danh Sen- Kiều!”
Trời ơi, hết tiếc rồi yêu
Mất bữa thịt chó biết kêu đâu trời!
Thôi thì kéo ghế lại ngồi
Bàn cho ra nhẽ hoa thời Cụ thương
“Kim si mê cái Đài gương
Dẫu lìa ngó ý còn vương tơ lòng
Hoa trôi, bèo dạt một vòng
Sự đời đã tắt lửa lòng, còn chi”
Thái Sinh tiếc đóa trà mi
Hoa sen chen lối, hoa gì nữa đây?
Phạm Quang Ái lại đặt bày:
“Hoa khôi mới chính là loài cụ ưa”
Quang Thanh giở giọng lơ mơ
Xin bàn cho rõ hoa thơ trong Kiều
“Cụ thích thì chắc là nhiều
Nhưng xem trong truyện Cụ yêu một người
Ngoài yêu sắc nước hương trời
Còn yêu thương nửa cuộc đời lênh đênh
Hoa gì mà hoa phải ghen
Mà liễu hờn giận thì em nớ nờ.
Dẫu là đã tàn cuộc cờ
Ở xa nhạt miệng mượn nhờ lời “phây”
Rằng trong vườn Thuý muôn say
Hoa nào qua được em đây hỡi Kiều?”
Nguyễn Văn Thanh cũng tiếp chiêu
Xem ra một giọng với điều Ái khơi
“Cụ Nguyễn chỉ thích hoa khôi
Trường Lưu cách trở núi đồi cũng qua”
 
Sợ rằng bàn nữa bất hòa
Trung Hiếu phân xử loa qua cho rồi
“Ơ hay, muôn sự giữa đời
Hoa Kiều thì cũng là người Trung Hoa
Hỏi dân Kiều học của ta
Hoa cụ Nguyễn thích họ và tên chi?
Người thì bảo đóa trà mi
Người cho sen, lựu kẻ thì hoa khôi
Lại còn các loại trời ơi
Thôi xin các vị, cuộc chơi tạm dừng!
Nếu nghiên cứu mãi không chừng
Lại thêm hoa mắt, đau lưng cũng phiền!
Vì hoa mà kết bạn hiền
Nhờ Kiều có được thơ liên nối vần!

Lễ dâng hương tại nhà thờ Đại thi hào Nguyễn Du - Ảnh: Anh Đức