20-07-2026 - 00:38

Tản văn Nhớ lắm cây trứng gà của tác giả Lê Thị Xuân

Giữa cái nắng hè gay gắt của vùng quê ven biển với những cơn gió Lào rát bỏng, hình ảnh cây trứng gà hiện lên trong tản văn của tác giả Lê Thị Xuân như một "chiếc ô xanh" mát lành, chở che cả một vùng trời tuổi thơ yên ả. Không chỉ là chứng nhân cho những trò chơi dân gian, những chuỗi hoa tựa vương miện công chúa hay vị ngọt bùi xoa dịu cơn đói ngày xưa, cây trứng gà còn là sợi dây kết nối tình cảm gia đình, tình làng nghĩa xóm thân thương.

NHỚ LẮM CÂY TRỨNG GÀ

 

 

Khi những nhành phượng vĩ đầu tiên bắt đầu thắp lửa , cái nóng bao trùm lên khắp cả làng quê. Nhìn đám trẻ con ru rú trong nhà mà cặp mắt chúng không rời màn hình lap top, điện thoại. Bố mẹ gọi mãi mà chúng không nghe, có ai đến nhà chơi chúng cũng quên không ngẩng đầu chào. Tôi không trách chúng mà trái lại thương các con vô cùng. Bởi vì ngày nay, bọn trẻ ra khỏi nhà biết chơi ở đâu ngoài sân gạch với mái tôn. Mà mùa này thì nóng quá. Tôi bỗng nhớ những chiếc ô từ cây xanh mát rượi che suốt quãng đời yên ả tuổi thơ tôi.

Quê hương tôi là một vùng quê ven biển. Mỗi khi hè đến những cơn gió Lào ập đến mang theo cái nóng rát da rát thịt. Cát trên đồng theo gió bay mịt mù như sương khói. Những vòng xoáy cát cuồn cuộn bay lên đuổi nhau trên cánh đồng làng, lũ trẻ chúng tôi thì nhau chạy ra xem và hù nhau đó là " mà cun cút". Nắng như lửa đốt, gió lào phả vào mặt làm cho nước da của người dân quê tôi ai cũng xám xịt. Thời đó, đã có điện nhưng những chiếc quạt điện nhỏ bé yếu ớt không thể làm dịu đi cái nắng hè oi ả, chói chang. May thay, thiên nhiên đã ban tặng cho con người những loài cây xanh với tấm lòng độ lượng vị tha luôn xoè ra những tán lá tươi xanh che mát. Đặc biệt, trong số đó, cây trứng gà là cây phổ biến nhất ở quê tôi thời đó. Hầu như nhà nào cũng trồng một đến hai cây. Bởi vì đặc tính của cây là dễ trồng, tán lá rậm rạp, ít sâu bệnh, mùi hương dễ chịu và mùa đông trái rất nhiều, rất ngon.

Nhớ lắm cây trứng gà (Minh họa: Linh Mai)

Nhà tôi không ngoại lệ. Cha tôi đã chọn vị trí đẹp nhất, rộng nhất của khu vườn để trồng cây ngay những ngày đầu mẹ tôi thai nghén anh tôi. Đó là sự chuẩn bị đầu tiên của cha khi con cất tiếng chào đời. Có lẽ vì cây hiểu được nhiệm vụ thiêng liêng của nó nên lớn rất nhanh, mẹ bảo rằng chỉ một năm sau đó cây đã xum xuê toả bóng.

Năm anh em tôi lần lượt ra đời, chúng tôi lớn lên dưới gốc cây trứng gà với biết bao kỉ niệm. Cứ độ tháng tư về, tôi và lũ bạn cùng trang lứa thi nhau nhặt những bông hoa trứng gà bé nhỏ, tròn đầy và trắng trong như ngọc, xâu chuỗi chúng lại bằng những sợi dây bóc ra từ tàu lá chuối. Ôi! Những chuỗi hoa mới đẹp làm sao, đứa nào cũng đeo đầy cổ, đầy tay rồi chạy vào trước gương ngắm ngắm nghía nghía còn nhắm mắt lại mơ mình là một công chúa chốn hoàng cung nữa chứ. Dù nắng chang chang, những đoá hoa bé nhỏ kia vẫn kiên cường tươi đẹp, kiêu hãnh toả sáng. Rồi những buổi trưa hè bỏng rát, trẻ con, người lớn lại quây quần dưới gốc cây trứng gà trốn nắng. Người lớn thì nhâm nhi nước chè xanh nói chuyện, còn trẻ con thì chơi những trò chơi dân gian như bịt mắt bắt dê,.ô ăn quan, đánh bài... Chú bò được xem là "đầu cơ nghiệp" cũng nằm nhai bóng râm hóng chuyện. Trên cành chim hót líu lo, những chiếc lá xanh ngăn ngắt cũng phe phẩy quạt cho người để xua tan cái nóng. Ngày qua ngày như thế, mùa hè trôi đi một cách nhẹ nhàng, thanh thản như dòng sông buổi hoàng hôn lặng gió.

Mùa Thu là mùa lá rụng, cây trứng gà cũng chấp thuận tuân theo quy luật của tạo hóa. Những chiếc lá vàng nhẹ nhàng bay trong gió, rất khẽ, rất êm như thể sợ làm nên tiếng động, như thể sợ làm tổn thương đến đất mẹ hay những sinh vật bé nhỏ trong lòng đất. Có nhiều hôm, tôi đứng ngẩn ngơ ngắm lá rơi nhẩm đọc câu thơ của bác Trần Đăng Khoa: Ngoài thềm rơi chiếc lá đa/ Tiếng rơi rất mỏng như là rơi nghiêng, tôi chợt nghĩ những chiếc lá này hình như cũng nghe và hiểu được những câu thơ ấy chăng mà bắt chước lá đa đến thế, tôi miên man nghĩ mà quên đi đàn heo đang khóc nhao nhao vì đói. Có một điều thú vị nữa là lá cây trứng gà không bao giờ rụng hết. Dù mùa đông lạnh lẽo cây vẫn xanh vẫn tốt. Quả chín vàng ươm như một bầu trời sao lấp lánh. với chúng tôi lúc đó, quả trứng gà không chỉ là ăn cho vui mà nó là vị cứu tinh xoa dịu những cơn đói cồn cào. Chỉ cần bình minh vừa ló rạng, vừa mở mắt ra là chạy ngay ra gốc cây tìm quả chín. Mẹ tôi, thường hái tuyển những quả già, hái thêm lá xoan và ủ trong rơm rạ. Tôi còn nhớ có hôm tôi đi phơi rạ ngoài đồng về, bác hàng xóm khen tôi cẩn thận phơi rất đẹp mà tôi được mẹ thưởng cho một quả to nhất, chín mềm và ngọt lịm. Tôi vui mừng nhảy cẩng lên , lòng hân hoan rạo rực. Quả trứng gà cũng được cha tôi lựa chọn bày lên mâm cỗ bàn thờ cúng ông bà, tổ tiên mỗi lúc tết đến, xuân về.

Trải qua bao năm rộng tháng dài, giờ đây quê hương đã giàu đẹp khang trang, nền văn minh đã có nhiều đổi khác. Cây trứng gà ngày xưa hầu hết đã thay bằng mái tôn , gạch hoa hiện đại. Trẻ con vì thế mà cũng không còn biết đến những trò chơi dân gian mà thay vào đó là màn hình điện thoại thông minh hay tivi, laptops. Trưa mùa hè, nhà nào nhà nấy đóng cửa kín bưng tránh nắng trong phòng lạnh. Dù rất mát, rất thoải mái nhưng làm sao được nghe tiếng chim hót ríu ran, làm sao được hít thở bầu không khí trong lành thoáng đãng. Tình làng nghĩa xóm cũng trở nên xa xôi ngăn cách.

Đã lâu lắm rồi, tôi không còn được thấy cây trứng gà đơm hoa kết trái. Không được ăn trái trứng gà vàng ươm bùi bùi ngọt ngọt mà vành môi loang nắng. Mỗi khi bắt gặp lại rổ trứng gà, tôi bỗng nhớ, bỗng khát khao cháy bỏng được trở về tuổi thơ, được nhìn thấy bà tôi tóc bạc như sương lẻm bẻm nhau trầu và hát ru tôi dưới gốc cây trứng gà xanh mát. Tôi thèm được nhìn thấy mẹ tôi mở thúng rơm trao cho tôi những quả trứng gà chín mềm ngọt lịm. Tôi bâng khuâng mơ về khói thuốc lào cuồn cuộn bay ra từ chiếc điếu cày cha rít ngày xưa và nhớ biết bao những người bạn đã cùng tôi đi qua những tháng ngày đong đầy kỉ niệm…

Ôi! Nhớ lắm trứng gà ơi!

 

 

Lê Thị Xuân

. . . . .
Loading the player...