
Trường ca Nguyễn Anh Nông
…. Trường ca Trường Sơn - Nguyễn Anh Nông, là một minh chứng khác cho loại trường ca mà yếu tố tự sự (nổi bật) bên cạnh yếu tố trữ tình. Trong trường ca này ngoài sự bộc lộ tâm trạng của chủ thể, đối tượng khách quan được tác giả chú ý nhiều là các lớp công dân đủ loại từ các cô gái, các chàng trai, các cụ già, từ các trẻ vị thành niên đến những người cha từng trải, từ các nhà thơ đến các vị tư lệnh..., một thế hệ con người đến Trường Sơn bám trụ sống và chết với cung đường “miệng khát, họng rát, mắt chói, bụng đói, miệng ói/ hằng đêm mê sảng” đảm bảo giao thông huyết mạch, tạo cơ sở thắng lợi cho cuộc kháng chiến. Bối cảnh không gian Trường Sơn rất được chú ý, với điểm nhìn trần thuật ở ngôi thứ ba, từ những cây cầu “xoạc chân đứng đỡ đoàn xe/ tấm thân lấm láp xù xì”, những rừng cây, những cung đường “đêm đêm ánh lửa bập bùng/ kỷ niệm chồng kỷ niệm”, cho đến những muông thú muôn loài đều được chú ý thể hiện, phối hợp tạo dựng một thế trận hùng vĩ , một bối cảnh sức mạnh đầy tính huyền thoại của cộng đồng.
( Hà Quảng - Về các khuynh hướng phát triển trường ca Việt Nam)
*
Trường ca TRƯỜNG SƠN
(Trích)
VII- MÂY
Mây không buồn
Lắm kẻ vô tâm
Mây không cay cú
Những loài bạc bẽo
Mây lặng lặng an nhiên
Trong trẻo
Mây đùn xanh
Hình dáng dịu dàng
Mây từng che mắt đối phương
cho ai vượt hiểm
Mây không là gì
nhưng mây che - giấu- không cho địch thủ phát hiện
Đoàn quân rùng rùng đi trong quyến luyến
Chưa bao giờ mây kể công đâu
Bình thản mây bay liệng trên đầu
Như chưa hề mây che mưa che nắng
Nào súng nào xe nào người lặng lặng
Những đoàn quân xuất quỷ nhập thần
Nhờ có người như mây che chở
Nếu không, bại lộ
Phơi mình trước họng súng quân thù
Nhiều người làm áng mây huyền diệu
Che chở ta như lá rừng che mắt địch
Những Trường Sơn dài rộng vô cùng.
*
... Tây Nguyên là máu thịt giống nòi ta
Mắt xuyên đêm tối chẳng sợ nhức
Lòng dạ sáng trong, không chật hẹp
Tâm hồn đau đáu nỗi yêu em
Mây nhé cùng ta, bay tới đích
Xóa sạch bùn nhơ, rũ hết buồn
Ta đã tự do và độc lập
Mây hãy cùng ta bước trập trùng
Mây đã cùng ta bạn tri kỷ
Nguyện mãi song hành
bước thủy chung
Trường Sơn dằng dặc xôn xao nắng
Mây trắng nghìn năm cứ phập phồng
Ngày ấy đâu rồi anh nhớ lắm
Em cười khăn áo bước sang sông
Em ạ, mây trời như cuống quýt
Đêm tân hôn thao thiết bên chồng...
*
Nhớ người yêu cũ không về lại
Đốt nén hương trầm ai nhớ mong
Âm dương ai dứt tình xưa nhỉ
Vương vấn đi về ai biết không?
*
Thà dứt duyên tình trong mộng ảo
Tương tư ai biết bộn xao lòng
Ngày ấy xa rồi anh nhớ lắm
Pơ lang xao xác đỏ ròng ròng
Ché chum men rượu say em hát
Ta nhảy vòng quanh lửa bập bùng
Ta múa cho trời nghiêng đất ngửa
Cho mây huyền ảo mà thong dong
Cho nắng bên em dìu dịu nhé
Rừng núi cùng ta say nữa chăng?
VIII
Ngàn vạn năm mây trắng vẫn còn bay
Ta yêu nhau tự độ nào ấy nhỉ?
Khát vọng
Đê mê
Vầng trăng
tri kỷ
Dắt ta đi
Gió
nắng
đượm
duyên tình.
*
Hang động
Bếp lửa
âm ỉ
Núi non
Rừng rú
Xanh
Bền bỉ
Ngút ngàn hoa trái
mộng mơ chưa?
*
Em là cô gái của ngày xưa
Bồng bế nắng mưa
Gánh gồng ký ức
Cõng gió
Dìu mây
trái tim rạo rực
Kéo đẩy thời gian
lá vàng lá xanh
Vác tình yêu
leo
ngược núi
Vượt thung sâu
Lặn lội
bến bờ
hạnh phúc
Quờ tay gặp ánh trăng
Vơ vào lòng gió và nắng
Ôm lời ru qua tháng năm xa.
*
Lon ton chạy theo lời ca
Những đứa con của đất đai xứ sở
Trong mắt mẹ Âu Cơ
Trong vòng tay cha Lạc Long Quân
Những chàng trai mạnh mẽ và cường tráng
Những cô gái dịu dàng, duyên dáng
Miệng tươi cười như nụ như hoa.
*
Hoa súng
Hoa sen
Bừng nở
Tre ngà
nghiêng ngả
gió lay lay
Em nhìn chi
mà như ngất như ngây
Em nói gì
mà anh nghe chẳng rõ
Đôi mắt em cười như nắng như gió
Nắng gió cần gì ai nói hộ đâu.
*
Anh như kẻ đi câu
Gặp
nỗi buồn
phiêu lãng
Sóng nước
lăn tăn
năm tháng
vơi đầy
Sóng sánh
Nỗi yêu em.
*
Ta tựa dải Trường Sơn hùng vĩ
Tựa vui buồn
năm tháng
chẳng phôi phai
Em ạ, đất trời như dồn lại
Tụ hội về đây
gái đẹp trai tài
Núi đứng
nghiêng mình
bên sóng
Soi nghìn năm
sáng tỏ
ngày mai
Ngày mai, những tháng ngày hạnh phúc
Nhớ thương em anh hát tặng đôi bài
Để gió nắng mây mờ... chứng kiến
Ta yêu nhau
thăm thẳm dặm dài...
. . . . .