06-11-2017 - 07:02

Từ ánh sáng tháng Mười Nga...

Kỷ niệm 100 năm cách mạng tháng 10 Nga (07/11/1917 - 07/11/2017). Tạp chí Hồng Lĩnh số 135 hân hạnh giới thiệu tùy bút "Từ ánh sáng tháng Mười Nga..." của tác giả Nguyễn Hà Huy.

Có hai cuộc cách mạng mà mỗi người dân Việt Nam ai cũng đều tự hào đánh dấu những cột mốc lịch sử trong mùa thu. Đó là cách mạng tháng mười Nga và cách mạng tháng tám ở Việt Nam chỉ cách nhau 28 năm ở hai Đất nước khác nhau nhưng cùng chung một mục đích lý tưởng. Cách mạng tháng mười nga chưa từng có trong lịch sử loài người, xóa bỏ chế độ người bóc lột người lập nên nhà nước công nông đầu tiên trên thế giới, cổ vũ cả nhân loại bị áp bức đứng lên đấu tranh dành tự do. Dưới ánh sáng luận cương tháng tư và sự chỉ đạo của Lê Nin, những người Bôn-sê-vích đã xác định nhiệm vụ cấp bách và quan trọng nhất cho toàn Đảng là phải lôi cuốn đông đảo  giai cấp công nhân và nhân dân lao động về phía cách mạng. Thành lập đội quân chính trị đông đảo đủ sức mạnh đánh bại lực lượng phản cách mạng, thành lập lực lượng vũ trang cách mạng làm chỗ dựa vững chắc cho cuộc đấu tranh chính trị và chủ động đối phó với sự thay đổi của tình hình... Thắng lợi của cách mạng tháng Tám năm 1945 dưới sự lãnh đạo của Đảng, đứng đầu là chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu đã học được bài học trực tiếp từ cách mạng tháng Mười vận dụng đạt kết quả xuất sắc trong tổng khởi nghĩa dành chính quyền. Đó là kết quả của sự kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang, giữa phát triển phong trào quần chúng, xây dựng căn cứ địa cách mạng, chuẩn bị lực lượng chính trị và nhạy bén trước thời cơ phát động toàn dân đứng dậy tiến hành tổng khởi nghĩa dành chính quyền 

Mùa thu này ta vẫn còn như nghe âm vang những đoàn người tràn vào cung điện  Mùa đông với khí thế như nước vỡ bờ, đã tấu lên bản giao hưởng cách mạng tháng Mười với bao cung bậc âm thanh, với muôn sắc màu cờ đỏ búa liềm công nông mà người nhạc trưởng là lãnh tụ Lê Nin vĩ đại. Giở lại những tấm ảnh tư liệu lịch sử, xem lại những thước phim đen trắng ngày ấy bao giờ cũng hiện lên cận cảnh nổi bật hình ảnh vị lãnh tụ thiên tài với vầng trán rộng đã đi vào ký ức của mỗi người. Nhà thơ Mai-a-cốp-xki viết bản tường ca “Tốt lắm” (Qua bản dịch của giáo sư Hoàng Ngọc Hiến) đã diễn tả khí thế cách mạng tháng 10: “Cuồn cuộn những dòng người đông nghịt – Họ ùa lên – Và nhịp theo hành khúc – Sánh bước với công nhân hàng ngũ chỉnh tề - Ô tô biện chứng phép chiếu năm tháng sáng lòe – Bằng những ngọn đèn pha hãng Mác – Tương lai rõ dần  -Bóng đêm tan tác. Bản trường ca được đánh giá như tập biên niên sử hùng tráng bằng thơ đầy tự hào trước sự hồi sinh của đất nước Xô viết: “Và tôi – Ca ngợi tổ quốc tôi – Ca ngợi cộng hòa xô viết – Như ca ngợi một mùa xuân nhân loại – Được sinh ra trong lao động đấu tranh”. Đất nước Nga, tâm hồn Nga, những làn điệu dân ca Nga, thiên nhiên tươi đẹp màu thu vàng Nga qua những tác phẩm văn học một thời để lại bao dấu ấn và ký ức đẹp đẽ trong mỗi tâm hồn Việt. Đó là thi sĩ thần đồng thơ Nga Êxênhin. Ông được coi là “Cây đại phong cầm do thiên nhiên tạo nên dành riêng cho thơ ca” (M.Goocki). Thơ Êxênhin hồn nhiên, chân thành, đằm thắm có sức quyến rũ đặc biệt, nhất là những bài thơ viết về nông thôn Nga, cái tâm hồn sâu  thẳm nhất của dân tộc Nga: “Ôi nước Nga thân thiết của tôi ơi – Nhà gỗ thông khoác áo choàng tượng Chúa” Hay:” Ôi nước Nga cánh  đồng màu thắm đỏ - Và màu xanh ngã xuống giữa lòng  sông – Tôi yêu đến sướng vui và đau khổ - Nổi sầu thương hồ nước trải mênh  mông …”. Sau này thần đồng thơ Việt Nam Trần Đăng Khoa có dịp sang học ở đất nước Nga đã viết bài thơ “Chiều Riazan” (Nhớ Êxênhin): “thấp thoáng căn nhà gỗ - Nương hồn nước Nga xưa – Dòng sông quê mộng  mị - Chết đuối trong sương mờ”. Không phải ngẫu nhiên mà hai tâm hồn Nga – Việt  đã thấm đậm một cội nguồn sâu thẳm đau đáu trong cái mạch rể từ vẻ đẹp bí ẩn mê hoặc của nước Nga ….

Cách mạng tháng Mười như mặt trời chói  lọi với vẻ đẹp lý tưởng chiếu rọi cho cả nhân loại như Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Giống như mặt trời chói lọi, cách mạng tháng mười Nga chiếu sáng khắp năm châu, thức tỉnh hàng trăm người bị áp bức bóc lột trên trái đất”. Nhà thơ Chế Lan Viên với những dòng thơ suy tưởng dạt dào, thăng hoa với nhiều cảm hứng lớn lao: “Khi mặt trời Nga mọc ở phương Đông – Cây cay đắng đã ra mùa quả ngọt – Người cay đắng cũng chia phần hạnh phúc – Sao vàng bay theo liềm búa công nông”. Có hai con người vĩ đại của Việt Nam đã chịu ảnh hưởng trực tiếp của cách mạng tháng mười Nga: Đó là Bác Hồ kính yêu và người thủy thủ trên chiến hạm ở biển Hắc Hải - Bác Tôn Đức Thắng. Ngày đó Bác Hồ trên hành trình gian khổ tìm đường cứu nước. Khi được tin cách mạng tháng Mười Nga thành công Bác đã cảm nhận về một đất nước mà nắm chính quyền là những người lao động. Khi được đọc báo Nhân Đạo (Pháp) năm 1920 có đăng tác phẩm: Sơ khảo lần thứ nhất những luận cương về các vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lê Nin, Bác rất xúc động mừng đến phát khóc như trong thơ Chế Lan Viên đã viết: “Luận cương đến với Bác Hồ và người đã khóc – Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê nin”. Và trong căn phòng vắng lặng với khóe mắt rưng lệ Bác reo lên như muốn nói cùng dân tộc ta đang bị áp bức: “Cơm áo là đây hạnh phúc đây rồi” : “Phút khóc đầu tiên là phút Bác Hồ cười”. Bác Tôn Đức Thắng vốn là thợ máy đóng tàu Sài Gòn phục vụ trên chiến  hạm Phờ Răng Xô của Pháp được điều động tiến vào biển Đen bắn phá hải cảng Xêvaxtô Pôn. Bác đã cùng anh em binh sỹ khác dũng cảm đứng lên phản chiến từ chối thi hành mệnh lệnh tiến công nước Nga Xô – Viết. Bác Tôn đã xung phong kéo cờ đỏ trên chiến  hạm để chào mừng nhà nước vô sản đầu tiên trong lịch sử loài người. Sau này bác Tôn nhớ lại: “Chúng tôi chào các bạn bằng lá cờ đỏ được treo lên trên biển Đen. Tôi mơ ước cùng lá cờ đỏ này Tuần dương hạm sẽ cập bến Nga. Tôi sẽ lên bờ và được dịp tham gia cách mạng, học tập các bạn Nga để trở về Tổ quốc, giúp đỡ dân tộc tôi vứt bỏ ách nô lệ …”. Nhà thơ Nguyễn Đình Thi trong trường ca “Bài thơ Hắc Hải” đã viết những dòng thơ xúc động về hình ảnh đẹp đẽ của người thủy thủ Việt Nam Tôn Đức Thắng: “Người lính thủy kéo cờ năm trước – Đã trở về đây dìu dắt chúng tôi – Nghìn gian khổ in trên đầu bạc – Tinh thần Hắc Hải vẫn càng tươi – Giữa trời biển còn mờ đêm tối – Mắt công nhân đã thấy Liên Xô – Từ ánh sáng tháng mười soi rọi – Tổ quốc ta đã có bây giờ…”

Cùng với cách mạng tháng Mười Nga hình ảnh của lãnh tụ Lê Nin luôn là nguồn cảm hứng cho các thi nhân, đặc biệt là bản trường ca “Lê Nin” được sáng tác năm 1924 của nhà thơ Maiacốpxki. Tình cảm của nhà thơ đối với cách mạng được thể hiện tập trung qua lòng yêu quý vô bờ đối với vị lãnh tụ vĩ đại của cách mạng qua bản trường ca. Đây là tác phẩm lớn đầu tiên trong lịch sử thơ ca Xô - Viết đã tái hiện thành công hình tượng Lê Nin trong mối quan hệ biện chứng giữa một tính cách giản dị và một nhân cách vĩ đại, một  Con Người với mẫu tự viết hoa. Đọc lại trường ca này chúng ta thật xúc động khi nhà thơ viết về Lê Nin từ trần như nghe tin sét đánh: “Hôm qua – 6 giờ 50 phút – Đồng chí Lê Nin từ trần – Năm nay chứng kiến một lần – Điều bất hạnh trăm năm không thấy nữa – Ngày này – muôn thủa – sẽ là truyền thuyết đau thương …”. Và dòng người đưa tiễn lãnh tụ kính yêu về nơi an nghỉ: “Nhà hát lớn – trôi – trên đường to, phố nhỏ - Như một cổ xe tăng - Niềm vui bò như ốc như sên – Nổi buồn  chạy như điên như dại”. Nhà thơ Tố Hữu là một trong những tác giả có nhiều bài thơ thành công viết về cách mạng tháng Mười Nga và đặc biệt là hình ảnh Lê Nin hiện lên thật giản dị trong bài thơ “Lều cỏ Lê Nin” lúc Lê Nin từ Phần Lan về nước để chuẩn bị lãnh đạo cách mạng. Nơi ở đại bản doanh của Người  là một chiếc lều cỏ đơn giản bên dòng sông với một chú  bé liên lạc làm ta nhớ lại chiếc hang Pắc Bó gió lùa của Bác Hồ kính yêu khi mới trở về Cao Bằng lãnh đạo cách mạng. Nhà thơ Tố Hữu viết: “Sự thật thường vốn khôn ưa trang trí – Đời thanh cao quen dáng đơn sơ – Lịch sử thường đi những lối ngờ - Một lều cỏ là mũi tên chỉ hướng… Mái  tóc giả che vầng trán rộng - Như bóng mây dấu ánh mặt trời – Liếp rơm khô không ấm lưng người …”. Nhà thơ Trần Đăng Khoa ngay từ tuổi thiếu nhi đã viết bài thơ “Ông Lê Nin ở nước Nga” thật hồn nhiên trong sáng mà lan tỏa một niềm kính yêu sâu sắc: “Ông Lê Nin ở nước Nga – Mà em lại thấy như là Việt Nam – Cũng vầng trán  rộng thênh thang – Y như trán Bác mênh mang đất trời – Cũng đôi mắt đẹp sáng ngời – Y như mắt Bác đang cười với em”. Vâng, trong mỗi gia đình Việt Nam trên tường cao nơi trang trọng nhất hầu như ai cũng treo ảnh hai vị lãnh tụ lồng trong khung kính đó là Lê Nin và Bác Hồ.

Từ khi cách mạng tháng Mười Nga thành công đến nay đã là 100 năm. Thời gian một thế kỷ trôi qua mà ta cứ ngỡ như mới hôm qua, bởi những qua trang sách, thước phim, tấm ảnh, bản nhạc còn lưu giữ được ký ức của lịch sử ngày nào. Hào khí cách mạng luôn truyền lại sức mạnh lớn lao niềm tin lý tưởng cao đẹp. Nhà văn Mácxim Gocki đã ví cách mạng tháng Mười Nga là bài ca chim báo bão. Ta vẫn còn như mới gặp đâu đây những con người làm nên cách mạng tháng Mười mới hôm qua là những người thợ, người đầy tớ người làm thuê sống không mục đích tương lai. Nay là những “đồng chí”, họ sáng rực lên từ trí tuệ, từ tâm hồn, từ hội tụ để có một nhân loại mới ngày mai. Họ từ những mầm, những hạt băng qua những thử thách chắt chiu để có một phong trào, thành cây, thành rừng rộng khắp: “Những mắt buồn sắp nhắm – Bừng dậy thấy tương lai – Những bàn tay lại nắm – Cờ đỏ qua đêm dài” (Bài ca tháng mười – Tố Hữu). Một cuộc cách mạng vĩ đại bắt đầu từ chiếc lều cỏ, như tổ chim, nơi đây bốn mùa gió lộng. Gió của thiên nhiên và lộng gió của lý tưởng cách mạng sục sôi chín muồi thắp sáng ngọn đuốc. Nơi đây Lê Nin đã viết tác phẩm “nhà nước và cách mạng” cũng như Bác Hồ đã từng: “Bàn ghế chông chênh dịch sử Đảng”, dịch lịch sử cách mạng tháng Mười để truyền đạt định hướng, soi rõ con đường đi của cách mạng Việt Nam. Khi tiếng súng cách mạng tháng Mười nã vào dinh lũy cuối cùng của chế độ Sa Hoàng cũng là lúc từ đỉnh cột ngoài khơi lá cờ của nguời công dân Việt Nam Tôn Đức thắng đại diện cho một dân tộc Đông Nam Á hương tới cách mạng tháng mười: “Ngoài khơi vẫn bay cao phấp phới - Lá cờ sáng rực ánh bình minh – Lá cờ đỏ thắm tình nhân ái – Lá cờ tha thiết gọi hòa bình” (Bài thơ Hắc Hải – Nguyễn Đình Thi). Sau cách mạng tháng Mười, bộ mặt mới của lịch sử loài người bắt đầu hình thành những nét của cuộc chiến đấu để dành quyền sống, quyền độc lập tự do và nhân phẩm con người – Con Người nhân ái, cao thượng, chan hòa. Sau cách mạng tháng Mười nhân loại thuộc về chúng ta, công bằng, đạo lý. Những sự kiện cách mạng trên khắp trái đất là những bằng chứng hùng hồn chứng minh chân lý đều thuộc về con người: “Từ khi anh đứng dậy – Trái đất bắt đầu cười - Và loài người từ đấy – Ca bài ca tháng mười” (Bài ca tháng mười – Tố Hữu).

Bác Hồ kính yêu đã chỉ rõ: “Kinh nghiệm bản thân của Việt Nam chứng tỏ rằng chính là nhờ Đảng của những người Bôn-sê-vích và cuộc cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại mà ở Việt Nam có một Đảng Mac- xít – Lê Nin-nít”. Bác còn chỉ thêm: “Kinh nghiệm của cách mạng tháng mười là ngôi sao sáng soi đường cho chúng tôi trong sự nghiệp xây dựng một cuộc đời hạnh phúc cho  nhân dân Việt Nam”. Với kim chỉ nam tư tưởng chủ nghĩa Mác – Lê nin chúng ta đã làm nên cuộc cách mạng tháng Tám long trời lở đất lật nhào ách thống trị gần 100 năm của bọn thực dân Pháp, lập nên nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa – Nhà nước dân chủ đầu tiên của Đông Nam Á. Vận dụng học thuyết cách mạng không ngừng của Mác- Lê Nin chúng ta đã đánh sập chủ nghĩa thực dân cũ bằng chiến thắng  Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu. Và hai mươi năm sau đánh sập chủ nghĩa thực dân mới do đế quốc Mỹ đứng đầu giải phóng hoàn toàn Miền Nam thống nhất đất nước. Và nay Đảng ta ngày càng coi trọng việc tổng kết thực tiễn, bổ sung hoàn thiện đường lối xây dựng xã hội chủ nghĩa trong cương lĩnh xây dựng đất nước. Lấy chủ nghĩa Mác- Lê Nin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng, Đảng ta nhân dân ta, kiên định mục tiêu  độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội quyết bảo vệ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc trong bất cứ tình huống nào. Đó là sự biểu hiện trung thành và nhất quán với học thuyết  Mác – Lê Nin và lý tưởng cao đẹp của cách mạng tháng Mười Nga vĩ đại …

                                                                                                     N.H.H

. . . . .
Loading the player...