Nghệ nhân dân gian Trần Thị Hoài Thu - Cựu chiến binh đam mê Dân ca ví giặm

Nghệ nhân dân gian Trần Thị Hoài Thu (sinh năm 1947), sinh ra tại xã Cẩm Hà (nay là xã Cẩm Hưng), tỉnh Hà Tĩnh. Sinh ra và lớn lên tại miền Trung đầy nắng gió, bà mang trong mình tình yêu và niềm đam mê cháy bỏng với làn điệu dân ca từ thuở ấu thơ. Sinh vào những năm tháng đất nước còn đầy gian khó, trong một gia đình nông dân chất phác. Khi lớn lên, bà đã chứng kiến và trải qua những thăng trầm của lịch sử, từ những ngày chống Mỹ cứu nước đến thời kỳ đổi mới. Là một cựu chiến binh, bà Thu không chỉ là một người phụ nữ kiên cường trên chiến trường mà còn là một tấm gương sáng về lòng yêu nước và tinh thần bất khuất. Sau khi rời quân ngũ, bà đã dồn hết tâm huyết vào việc gìn giữ và phát triển văn hóa Dân ca ví giặm.

Nghệ nhân dân gian Trần Thị Hoài Thu là một tấm gương của lòng đam mê và sự cống hiến không ngừng nghỉ cho nghệ thuật dân tộc. Cuộc đời và sự nghiệp của bà là một tấm gương sáng, là nguồn cảm hứng vô tận cho những ai yêu thích và trân trọng Dân ca ví giặm Nghệ Tĩnh. Bà luôn mong muốn có thể góp phần trong việc giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa dân tộc, để những làn điệu Dân ca ví giặm mãi vang vọng, mãi sống trong lòng mỗi người.

Những năm tháng tham gia chiến dịch "xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước" là quãng thời gian đầy thử thách nhưng cũng rất đỗi tự hào trong cuộc đời bà. Bà đã sử dụng "tiếng hát át tiếng bom" để động viên tinh thần đồng đội và góp phần vào chiến thắng của dân tộc. Trên con đường Trường Sơn huyền thoại, bà và đồng đội phải đối mặt với vô vàn thử thách. Những cơn mưa rừng xối xả, những ngày nắng cháy da, và tiếng bom đạn không ngừng rền rĩ như muốn đè bẹp tinh thần của bất kỳ ai. Nhưng chính trong hoàn cảnh ấy, tiếng hát của bà lại trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, vang lên át đi tiếng bom, mang lại niềm hy vọng và sự cổ vũ cho đồng đội. Những bài hát ca ngợi quê hương, tình yêu đất nước và lòng kiên trung đã trở thành nguồn sức mạnh tinh thần, giúp họ vượt qua mọi gian khổ. Ngày ấy, bà không chỉ nổi bật trong Đội văn nghệ xung kích với giọng hát truyền cảm, mà còn bởi vẻ đẹp trong sáng và sự nhiệt tình của tuổi trẻ. Đôi mắt sáng ngời và nụ cười tươi tắn luôn là nguồn động viên tinh thần cho những người lính trên tuyến đầu. Đội văn nghệ xung kích Trường Sơn, dưới sự góp mặt của Hoài Thu, đã biểu diễn tại nhiều sự kiện quan trọng, mang lại niềm vui và sự khích lệ cho mọi người. Một trong những kỷ niệm đáng nhớ nhất của cô là khi được hát tặng Đại tướng Đồng Sỹ Nguyên, người chỉ huy huyền thoại của đường Trường Sơn. Đó là một vinh dự lớn lao, là sự công nhận cho những đóng góp không mệt mỏi của bà và đồng đội.

Cuộc hành trình của Hoài Thu không chỉ là những bước chân trên con đường Trường Sơn, mà còn là hành trình của lòng yêu nước và sự cống hiến. Những đóng góp của bà ngày ấy, dù là nhỏ bé, nhưng đã góp phần quan trọng vào chiến thắng chung của dân tộc. Tiếng hát của bà nói riêng cũng như đội văn nghệ xung kích nói chung không chỉ át đi tiếng bom, mà còn khắc sâu vào lòng mỗi người Việt Nam niềm tin vào một ngày mai tươi sáng. Chính từ những nốt nhạc ấy, tinh thần chiến đấu và lòng kiên định của cả một thế hệ đã được khơi dậy và nuôi dưỡng, để rồi từ đó, họ cùng nhau làm nên những kỳ tích vĩ đại trong lịch sử đất nước.

Nghệ nhân dân gian Trần Thị Hoài Thu

Trong những năm 1965 – 1975, khi phục vụ văn nghệ cho Bộ đội Trường Sơn, bà đã gặp mối tình đẹp của mình tại đây, cũng là chồng bà hiện tại. Đó là ông Lương Văn Như, lái xe cho bộ đội Trường Sơn. Đó là một chàng trai gan dạ, mạnh mẽ, luôn cẩn thận và chu đáo, đảm bảo những chuyến xe vận chuyển hàng hóa, vũ khí đến đích một cách an toàn. Ngày đó, trong những buổi văn nghệ, tiếng hát của bà như mang theo bao tâm tư, tình cảm của những người lính trẻ, lay động trái tim người nghe khiến lòng ông như rung lên bởi một cảm xúc khó tả. Sau khi bắt chuyện làm quen, hai người thường xuyên gặp gỡ nhau sau những buổi biểu diễn. Ông kể bà nghe những câu chuyện về cuộc sống, về những chuyến xe nguy hiểm, về những người đồng đội đã hy sinh. Hoài Thu lắng nghe, cảm nhận và chia sẻ bằng những bài hát, những lời ca an ủi. Khi chiến tranh kết thúc, họ kết hôn, cùng nhau xây dựng một gia đình hạnh phúc.

Hiện tại, Nghệ nhân dân gian Hoài Thu là một trong những thành viên chủ chốt của Câu lạc bộ Dân ca thị trấn Cẩm Xuyên. Bà không chỉ tham gia các chương trình biểu diễn trong huyện và tỉnh, mà còn có dịp phục vụ khán giả quốc tế. Một trong những chuyến lưu diễn đáng nhớ nhất của bà là tại Vương quốc Thái Lan, biểu diễn tại tỉnh Khonkaen. Buổi diễn hôm ấy đã nhận được sự ủng hộ nhiệt liệt từ người dân nước bạn và bà vinh dự nhận quà thưởng từ vợ chồng Tổng lãnh sự quán Việt Nam, ông Chu Đức Dũng, tại tỉnh Khonkaen, Thái Lan.

Năm 2019, những đóng góp to lớn của Nghệ nhân dân gian Hoài Thu trong việc bảo tồn và phát huy văn hóa dân gian Việt Nam đã được ghi nhận xứng đáng. Bà đã được Hội Văn nghệ Dân gian Việt Nam trao tặng danh hiệu Nghệ nhân dân gian, một sự công nhận đầy vinh dự cho nỗ lực không ngừng nghỉ của bà. Giờ đây, tuy tuổi đã cao nhưng ngọn lửa đam mê và tâm huyết của bà vẫn luôn cháy bỏng. Bà luôn tự nhắc bản thân sẽ tiếp tục cống hiến, để tiếng hát sống mãi, vượt qua mọi ranh giới về không gian và thời gian, lan tỏa khắp mọi miền.

Linh Châu